THE EFFECT OF ADENOSINE TRIPHOSPHATE ON OSTEOGENIC DIFFERENTIATION IN HUMAN DENTAL PULP CELLS FROM DECIDUOUS TEETH - Oranuch Techatharatip (Chulalongkorn University, 2016)
เมื่อมีแรงดันภายในโพรงฟันเซลล์เนื้อเยื่อในโพรงฟันตอบสนองโดยการหลั่งอะดีโนซีนไตรฟอสเฟต (เอทีพี) โดยปริมาณเอทีพีที่หลั่งออกมาแปรผันตามขนาดของแรง นอกจากนี้เอทีพีมีผลต่อการควบคุมการแปรสภาพของเซลล์ต้นกำเนิดไปเป็นเซลล์ไขมัน และเซลล์กระดูก อย่างไรก็ตามยังไม่มีการศึกษาถึงผลของเอทีพีภายนอกเซลล์ต่อคุณสมบัติในการเป็นเซลล์ต้นกำเนิดและการแปรสภาพเป็นเซลล์เนื้อเยื่อแข็งของเซลล์เนื้อเยื่อในฟันน้ำนมมนุษย์ ดังนั้นการศึกษานี้จึงสนใจถึงผลของเอทีพีภายนอกเซลล์ต่อคุณสมบัติในการเป็นเซลล์ต้นกำเนิดและการแปรสภาพเป็นเซลล์เนื้อเยื่อแข็งของเซลล์เนื้อเยื่อในฟันน้ำนมมนุษย์ โดยเลือกใช้ความเข้มข้นต่ำ (0.1 ไมโครโมลาร์) และสูง (10 ไมโครโมลาร์) เพื่อจำลองขนาดของแรงน้อยและมากตามลำดับ เซลล์เนื้อเยื่อในฟันน้ำนมมนุษย์ถูกนำมาเพาะเลี้ยงในอาหารเลี้ยงเซลล์หรืออาหารเลี้ยงเซลล์สำหรับเหนี่ยวนำเป็นเซลล์เนื้อเยื่อแข็งที่มีหรือไม่มีเอทีพีที่มีความเข้มข้น 0.1, 1 และ 10 ไมโครโมลาร์ ทำการตรวจวัดระดับการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับเซลล์ต้นกำเนิด การสร้างเนื้อเยื่อแข็ง และการควบคุมการสะสมแร่ธาตุด้วยวิธีรีเวอร์สทรานสคริบชัน เรียลทาร์มโพลีเมอร์เรสเชนรีแอคชัน วัดปริมาณการสะสมแร่ธาตุในห้องปฏิบัติการด้วยวิธีการย้อมอะลิซาริน เรด เอส และตรวจวัดระดับการทำงานของเอนไซม์อัลคาไลน์ฟอสฟาเตส (เอแอลพี) และ เอคโตนิวคลีโอไทด์ ไพโรฟอสฟาเตส หรือ ฟอสโฟไดเอสเตอเรส (อีเอ็นพีพี) ซึ่งเป็นเอนไซม์ควบคุมระดับฟอสเฟตและไพโรฟอสเฟต ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าในสภาวะอาหารเลี้ยงเซลล์ปกติทั้งความเข้มข้นของเอทีพีต่ำและสูงมีผลต่อการเพิ่มระดับการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับเซลล์ต้นกำเนิดและการสร้างเนื่อเยื่อแข็ง ส่วนในสภาวะอาหารเลี้ยงเซลล์สำหรับเหนี่ยวนำเป็นเซลล์เนื้อเยื่อแข็งให้ผลแตกต่างกันโดยเอทีพีที่มีความเข้มข้น 0.1 ไมโครโมลาร์เหนี่ยวนนำให้เกิดการสะสมแร่ธาตุเพิ่มขึ้น ในขณะที่เอทีพีความเข้มข้น 10 ไมโครโมลาร์ยับยั้งการสะสมแร่ธาตุในห้องปฏิบัติการ นอกจากนี้เอทีพีความเข้มข้น 10 ไมโครโมลาร์ยังเพิ่มการแสดงออกของยีนและการทำงานของเอนไซม์อีเอ็นพีพี โดยสรุป เอทีพีมีผลต่อการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับเซลล์ต้นกำเนิดและการสร้างเนื้อเยื่อแข็งและมีผลในการกระตุ้นหรือยับยั้งการสะสมแร่ธาตุในห้องปฏิบัติการโดยขึ้นกับสภาวะอาหารเลี้ยงเซลล์และความเข้มข้นของเอทีพี ในสภาวะอาหารเลี้ยงเซลล์ปกติ เอทีพีทั้งสองความเข้มข้นมีผลต่อการเพิ่มระดับการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับเซลล์ต้นกำเนิดและการสร้างเนื้อเยื่อแข็ง อย่างไรก็ตามในสภาวะอาหารเลี้ยงเซลล์สำหรับเหนี่ยวนำเป็นเซลล์เนื้อเยื่อแข็งเอทีพีทั้งสองความเข้มข้นมีผลต่อการสะสมแร่ธาตุในห้องปฏิบัติการแตกต่างกัน โดยเอทีพีความเข้มข้นต่ำมีผลในการกระตุ้น ส่วนเอทีพีความเข้มข้นสูงมีผลยับยั้งการสะสมแร่ธาตุในห้องปฏิบัติการ ดังนั้นจึงอาจสรุปได้ว่าเอทีพีถูกหลั่งจากเซลล์เนื้อเยื่อในฟันน้ำนมมนุษย์ภายหลังได้รับแรงกดเชิงกล และเอทีพียังมีผลต่อการควบคุมความเป็นเซลล์ต้นกำเนิดและการแปรสภาพของเซลล์เนื้อเยื่อในฟันน้ำนมมนุษย์