Alteration of extracellular matrix components in anterior pituitary gland of neonatal rats induced by maternal Bisphenol a (BPA) diet during pregnancy - Bumpenporn Sanannam (Chulalongkorn University, 2021)
สารบิสฟีนอล เอ หรือ บีพีเอ เป็นสารเคมีที่ใช้เป็นส่วนประกอบในการผลิตพลาสติกชนิดแข็ง สารเคลือบวาวบุภายในบรรจุภัณฑ์ต่างๆอย่างแพร่หลาย มีรายงานถึงการได้รับสารนี้ของทารกในครรภ์ ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ที่ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนในต่อมใต้สมองส่วนหน้า อย่างไรก็ตามยังไม่พบรายงานในปัจจุบันถึงผลต่อการเปลี่ยนแปลงของ extracellular matrix (ECM) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมสมดุลการทำงานของเซลล์ต่างๆในต่อมใต้สมองส่วนหน้า ในงานวิจัยนี้ได้นำต่อมใต้สมองของลูกหนูแรกเกิดอายุ 1 วันที่เกิดจากแม่หนูแรทที่ถูกกระตุ้นด้วยการป้อนสารบีพีเอรายวันปริมาณ 5,000 ไมโครกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม มาเพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับ ECM ในต่อม รวมถึงการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้าง ECM โดยศึกษาทั้งจำนวนเซลล์ และคุณลักษณะภายใต้กล้องจุลทรรศน์ การแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องด้วยวิธีการ Real-time RT-qPCR และการศึกษาการเปลี่ยนแปลงภายในเซลล์ รวมถึงการจัดเรียงตัวของเซลล์ภายในต่อม โดยอาศัยการศึกษาภายใต้กล้องจุลทรรศน์อิเลกตรอน ผลจากการศึกษาแสดงให้เห็นว่าสารบีพีเอส่งผลให้เกิดการลดลงของจำนวน pericytes รวมถึงปริมาณคอลลาเจนที่เซลล์ชนิดนี้สร้าง สอดคล้องกับผลของ folliculostellate cells มีจำนวนเพิ่มขึ้น ซึ่งเซลล์นี้ทำหน้าที่สร้างตัวควบคุม ECM มากมาย พบการแสดงออกของระดับ mRNA ที่เพิ่มมากขึ้นของ MMP2, MMP9 และ TIMP 1 ถึง 4 นอกจากนี้ในกลุ่ม SLRPs พบว่ามีการแสดงออกของ decorin และ osteoglecin เพิ่มขึ้น ส่วนการแสดงออกของ PRELP และ Tsukuji มีค่าลดลง นอกจากนี้การศึกษาภายใต้กล้องจุลทรรศน์อิเลกตรอนแสดงให้เห็นถึงความบกพร่องของรูปแบบการจัดเรียงตัวของเซลล์ภายในต่อม ข้อมูลจากงานวิจัยนี้ แสดงให้เห็นถึงผลจากการที่ได้รับสารบีพีเอในช่วงตั้งครรภ์ แม้อยู่ภายใต้ระดับความเข้มข้นของสารที่ไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพที่ปรากฏอาการให้เห็น (no-observed-adverse-effect-level) แต่กลับส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ที่สร้าง ECM และปริมาณของ ECM ในที่นี้คือ คอลลาเจน รวมถึงยีนที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมสมดุลของ ECM ในต่อมใต้สมองส่วนหน้าของทารก ด้วยเหตุนี้จึงควรตะหนักและเพิ่มความสนใจถึงผลกระทบที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพของสารบีพีเอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มของหญิงตั้งครรภ์