Adverse events of antiretroviral prophylaxis regimen for elimination and prevention of mother-to-child transmission among HIV-exposed infants - Suvaporn Anugulruengkitt (Chulalongkorn University, 2018)
ทารกแรกเกิดที่คลอดจากมารดาติดเชื้อเอชไอวีควรได้รับการประเมินความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ และได้รับยาต้านไวรัสเอชไอวีสูตรป้องกันอย่างเหมาะสม เพื่อลดโอกาสการติดเชื้อจากการถ่ายทอดเชื้อจากแม่สู่ลูกระหว่างตั้งครรภ์หรือหลังสัมผัสเชื้อระหว่างการคลอด โดยการใช้สูตรยาต้านไวรัส 3 ชนิดเพื่อป้องกันการติดเชื้อหลังสัมผัสเช่นเดียวกับการป้องกันหลังสัมผัสเชื้อในผู้ใหญ่ ในประเทศไทย ทารกกลุ่มเสี่ยงสูงที่เกิดจากมารดาติดเชื้อเอชไอวีจะได้รับยาป้องกันการติดเชื้อ 3 ชนิด เป็นระยะเวลา 6 สัปดาห์ สูตรยาคือไซโดวูดีน (zidovudine, ZDV), ลามิวูดีน (lamivudine, 3TC) และ เนวิราพีน (nevirapine, NVP) อย่างไรก็ตาม ข้อมูลด้านผลข้างเคียงและระดับยาเนวิราพีนยังมีจำกัดในการให้ยาสูตรนี้วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาความปลอดภัยของการใช้ยาป้องกันการติดเชื้อสูตร 3 ตัวในทารกเสี่ยงสูงที่เกิดจากมารดาติดเชื้อเอชไอวี และเพื่อศึกษาระดับยาเนวิราพีนในทารกวิธีการศึกษาวิจัย: การวิจัยโดยการสังเกตเชิงวิเคราะห์แบบไปข้างหน้า ในโรงพยาบาล 5 แห่งในประเทศไทย ผู้เข้าร่วมโครงการคือทารกที่เกิดจากมารดาเอชไอวี 200 คน กลุ่มเป้าหมายในการศึกษาคือทารกกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่จะติดเชื้อเอชไอวีจากมารดา 100 คน โดยพิจารณาจากระดับไวรัสเอชไอวีในมารดามากกว่า 50 copies/mL หรือมารดาได้รับยาต้านไวรัสน้อยกว่า 12 สัปดาห์ก่อนคลอด ในกลุ่มนี้ทารกจะได้รับยา ZDV/3TC วันละ 2 ครั้ง และ NVP 4 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม วันละครั้ง ตั้งแต่แรกเกิดจนอายุ 6 สัปดาห์ นอกจากนี้จะเก็บข้อมูลจากทารกอีก 100 คน ที่มีความเสี่ยงต่ำต่อการติดเชื้อเอชไอวีจากมารดา เพื่อเป็นกลุ่มเปรียบเทียบ ในกลุ่มนี้ทารกได้ยา ZDV นาน 4 สัปดาห์ ทำการตรวจเลือดทารกทั้งสองกลุ่มเพื่อประเมินผลข้างเคียงที่แรกเกิดและอายุ 1, 2 และ 4 เดือน นอกจากนี้ จะทำการตรวจวัดระดับยาเนวิราพีนในทารกที่ได้ยาเนวิราพีนจำนวน 50 คนผลการศึกษา: เก็บข้อมูลตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2558 ถึง เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2560 จากทารกที่เกิดจากมารดาเอชไอวี 200 คน พบว่า ค่ามัธยฐานของอายุครรภ์เท่ากับ 38 สัปดาห์ (IQR 37-39) ค่ามัธยฐานน้ำหนักแรกเกิด 2,873 กรัม (IQR 2,590-3,184) สูตรยาต้านไวรัสที่มารดาได้รับมากที่สุดคือ tenofovir/3TC หรือ emtricitabine ร้อยละ 58, ZDV/3TC ร้อยละ 32 ร่วมกับ efavirenz ร้อยละ 50, ritonavir boosted protease inhibitor ร้อยละ 31 ค่ามัธยฐาน (IQR) ของระดับฮีโมโกลบินในทารกที่ได้รับยาสูตรสามตัว ที่อายุ 1, 2 และ 4 เดือน คิดเป็น 9.9 (9.0-11.4) g/dL, 10.1 (9.3-11.0), and 11.7 (11.0-12.3) ตามลำดับ อัตราการเกิดภาวะซีดในทารกที่ได้รับยาสูตร 3 ตัวกับยา 1 ตัว คิดเป็นร้อยละ 69.8 และ 66.3 ตามลำดับ และไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างสองกลุ่ม อัตราการติดเชื้อเอชไอวีจากแม่สู่ลูกในทารกกลุ่มเสี่ยงสูงคิดเป็น ร้อยละ 1.7 (ช่วงความเชื่อมั่น 95%: 0.3%-8.9%) ระดับยาเนวิราพีนจากการตรวจในทารก 48 คน 135 ตัวอย่าง ค่ามัธยฐานระดับยาเนวิราพีน (predicted NVP C24) คิดเป็น 1.34 mg/L, 2.24, 2.78, 2.20 และ 0.81 ที่อายุ 1, 2, 7, 14, และ 28 วัน โดยรวมระดับยาเนวิราพีนมีค่าเกินระดับที่ต้องการในการป้องกันการติดเชื้อ คือ มากกว่า 0.1 mg/L ในทารกทุกรายในช่วงอายุ 4 สัปดาห์แรกสรุป: การให้ยาป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีในทารกด้วยสูตร ZDV/3TC/NVP นาน 6 สัปดาห์ในทารกกลุ่มเสี่ยงสูง ไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียงที่แตกต่างจากกลุ่มที่ได้รับยา ZDV นาน 4 สัปดาห์ นอกจากนี้การให้ยาเนวิราพีนขนาด 4 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ทำให้มีระดับยาเพียงพอต่อการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีในทารกในช่วง 4 สัปดาห์แรกหลังคลอด