ANTI-AGING ACTIVITY EVALUATION OF GRAMMATOPHYLLUM SPECIOSUM EXTRACT FOR DEVELOPMENT INTO AN ANTI-WRINKLE SERUM - Verisa Chowjarean (Chulalongkorn University, 2017)
ว่านเพชรหึง Grammatophyllum speciosum Blume พืชวงศ์ Orchidaceae เป็นกล้วยไม้ขนาดใหญ่ที่สุดที่พบในภาคทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ชะลอวัยของสารสกัดว่านเพชรหึง ทั้งในหลอดทดลองและในร่างกาย โดยการศึกษาฤทธิ์ชะลอวัยในหลอดทดลอง เป็นการศึกษาที่ไม่ใช้เซลล์และการศึกษาในเซลล์ ผลการศึกษาพบว่าสารสกัดจากลำต้นเทียมของว่านเพชรหึงจากแอลกอฮอล์มีสารสำคัญ คือ gastrodin และมี total phenolic content เท่ากับ 48.19 ± 0.39 มิลลิกรัมของสาร epigallocatechin gallate (EGCG) equivalent ต่อกรัมของสารสกัด สารสกัดจากลำต้นเทียมของว่านเพชรหึงด้วยแอลกอฮอล์ มีฤทธิ์การต้านการทำงานของเอนไซม์คอลลาจีเนส แต่น้อยกว่า EGCG (IC50 1179.47 และ 0.056 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตรตามลำดับ) แต่มีฤทธิ์ในการต้านการทำงานของเอนไซม์อีลาสเตสมากกว่า EGCG (IC50 71.10 และ 92.52 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตรตามลำดับ) อันเป็นสาเหตุของการเกิดริ้วรอยที่ผิวหนัง นอกจากนี้สารสกัดว่านเพชรหึงมีศักยภาพในการเพิ่มคุณสมบัติของเซลล์ต้นกำเนิดคีราติโนไซต์ และสามารถป้องกันการตายของเซลล์คีราติโนไซต์ที่เกิดจากสารประกอบที่มีออกซิเจนในโมเลกุลได้ที่ความเข้มข้น 20 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ส่วนการศึกษาทางคลินิก ศึกษาการระคายเคืองของสารสกัดโดยใช้วิธี prophetic patch test ในอาสาสมัครคนไทย และทำการศึกษาประสิทธิศักย์ของสารสกัด โดยใช้วิธี randomized double-blind, placebo-controlled trial เป็นเวลา 56 วัน และประเมินโดยใช้เครื่องมือ Visioface และ Cutometer ซีรัมสารสกัดจากลำต้นเทียมของว่านเพชรหึง (0.5% โดยน้ำหนัก) ยังเพิ่มความยืดหยุ่น (distensibiltity) ของผิวหนังในอาสาสมัคร สมบัติหยุ่นหนืด (viscoelasticity) และริ้วรอยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสรุป สารสกัดจากลำต้นเทียมของว่านเพชรหึง มีฤทธิ์ชะลอวัย (anti-aging) ในหลอดทดลองและในอาสาสมัคร ดังนั้น จึงควรมีการพัฒนาสารสกัดจากลำต้นเทียมของว่านเพชรหึง เพื่อชะลอวัยและลดการเหี่ยวย่น และให้ได้สารสกัดที่มรมาตรฐาน