Effects of Curcuma Comosa extracts on choline acetyltransferase and acetylcholinesterase in rat brain - Sasithorn Lupreechaset (Chulalongkorn University, 2007)
ว่านชักมดลูก (Curcuma comosa Roxb.) เป็นพืชสมุนไพรไทยที่รู้จักกันดีในวงศ์ Zingiberacea ตำราแพทย์แผนไทยมีการนำเหง้ามาใช้ในการรักษาอาการผิดปกติของมดลูก ซึ่งจากการศึกษาต่างๆ พบว่า ว่านชักมดลูกมีฤทธิ์คล้ายเอสโตรเจน วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้เพื่อศึกษาผลของสารสกัดจากเหง้าของว่านชักมดลูกด้วยเฮกเซนและเอทานอลต่อสมรรถนะของเอนไซม์โคลีนอะซิทิลทรานสเฟอเรส (ChAT) และอะซิทิลโคลีนเอสเตอเรส (AChE) ในสมองของหนูขาว การศึกษานี้ใช้หนูขาวเพศผู้ พันธุ์วิสตาร์ จำนวน 45 ตัว แบ่งหนูขาวแบบสุ่มออกเป็น 6 กลุ่ม กลุ่มที่ 1- 5 กลุ่มละ 8 ตัว ได้รับน้ำมันข้าวโพด ขนาด 1 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน (กลุ่มที่ 1) หรือสารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเฮกเซน (กลุ่ม 2,3) และเอทานอล (กลุ่ม 4,5) ขนาด 250, 500 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน ติดต่อกันทางปากเป็นเวลา 30 วัน และใช้หนูขาว 5 ตัว เป็นกลุ่มเอสโตรเจนอ้างอิง ที่ได้รับ estradiol valerate ขนาด 10 ไมโครกรัม/กิโลกรัม/วัน โดยการฉีดเข้ากล้ามเนื้อเป็นเวลา 7 วัน เมื่อครบระยะเวลา ทำให้หนูขาวหมดความรู้สึก ดึงคอ เก็บตัวอย่างซีรัมเพื่อตรวจค่าความเข้มข้นของเอสตราไดออล เก็บสมอง แยกส่วนของสมอง 3 ส่วนคือ cerebral cortex, basal forebrain และ hippocampus นำส่วนสมองแต่ละส่วนที่ได้มาเตรียม brain homogenate เพื่อวัดสมรรถนะของเอนไซม์ ผลการทดลองพบว่าสารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเอทานอลทั้งสองขนาดมีผลเพิ่มสมรรถนะของเอนไซม์โคลีนอะซิทิลทรานสเฟอเรสในสมองส่วน cerebral cortex และ hippocampus แต่ไม่มีผลต่อสมองส่วน basal forebrain สารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเฮกเซนและเอทานอลไม่มีผลต่อสมรรถนะของเอนไซม์อะซิทิลโคลีนเอสเตอเรสในสมองของหนูขาวทั้ง 3 ส่วน estradiol ในขนาดที่ใช้ในการทดลองนี้ไม่มีผลต่อสมรรถนะของเอนไซม์โคลีนอะซิทิลทรานสเฟอเรสและอะซิทิลโคลีนเอสเตอเรสในสมองของหนูขาว สารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเฮกเซนและเอทานอลทั้ง 2 ขนาด มีผลเพิ่มระดับเอสตราไดออลในเลือดของหนูขาวได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม อย่างไรก็ตามระดับเอสตราไดออลในเลือดมีค่าต่ำกว่ากลุ่มที่ได้รับ estradiol ผลจากการศึกษานี้ชี้บ่งแนวโน้มว่าสารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเอทานอลอาจมีประโยชน์ต่อระบบประสาทโคลิเนอจิกโดยการเพิ่มสมรรถนะเอนไซม์โคลีนอะซิทิลทรานสเฟอเรสซึ่งเป็นเอนไซม์ที่สำคัญในการสร้างอะซิทิลโคลีนในสมอง