Cytotoxic bistetrahydroisoquinoline alkaloids from the Thai marine sponge, Xestospongia sp. - Surattana Amnuoypol (Chulalongkorn University, 2004)
รายงานการแยกสารแอลคาลอยด์กลุ่ม bistetrahydroisoquinoline ซึ่งประกอบด้วยสารหลัก renieramycin M และอนุพันธุ์ในกลุ่มเดียวกันที่มีปริมาณน้อยอีก 5 สาร ได้แก่ renieramycins N O Q R และ S จากฟองน้ำทะเล Xestospongia sp. ของไทย ที่ได้ทำการเติม potassium cyanide ก่อนการสกัด ได้ทำการพิสูจน์สูตรโครงสร้าง และสเตอริโอเคมีของสารที่แยกได้นี้ โดยใช้ข้อมูลทางสเปกโทรสโคปี การแทนที่หมู่ฟังก์ชัน carbinolaming ด้วย cyanoamine สามารถเพิ่มความเสถียรของสาร renieramycins ได้ ดังนั้นกลยุทธ์การเติม potassium cyanide ก่อนการสกัดนี้ เป็นตัวอย่างแรกในการเตรียมสาร renieramycins ให้มีปริมาณมากพอ เพื่อการนำไปศึกษาคุณสมบัติทางเคมีและชีวภาพของสารต่อไป นอกจากนี้ได้สังเคราะห์อนุพันธุ์ใหม่ของการกลุ่ม renieramycins เพิ่มเติมอีก 10 สาร จากสาร renieramycin M ด้วยปฏิกิริยาเคมี ได้แก่ ปฏิกิริยา allylic oxidation โดยใช้ selenium dioxide ในตัวทำละลายแอลกอฮอล์ชนิดต่างๆ ปฏิกิริยา reductive deangelation และปฏิกิริยา reductive acetylation และยังได้ทำการเปลี่ยนสาร renieramycin M ไปเป็น renieramycins ที่เคยค้นพบแล้ว ได้แก่ renieramycins E และ J และ jorumycin นอกจากนี้ได้ศึกษาปฏิกิริยา oxidative degradation ของ renieramycin E และ jorumycin ที่เกิดเป็นสารกลุ่ม simple isoquinolinequinone alkaloids และได้เสนอกลไกของการสลายตัวนี้ไว้ด้วย ได้ทำการทดสอบฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์ และศึกษาหาความสัมพันธ์ระหว่างสูตรโครงสร้างและฤทธิ์ทางชีวภาพของสารที่แยกได้และสารกึ่งสังเคราะห์ของ renieramycins ต่อ carcinoma cell lines หลายชนิด พบว่า หมู่แทนที่ cyano และ hydroxyl ที่คาร์บอนตำแหน่งที่ 21 มีความจำเป็นต่อการออกฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์ นอกจากนี้ สารที่ไม่มีหมู่แทนที่ angeloyl มีฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์สูงกว่าสารต้นแบบ ส่วนสารที่มีหมู่แทนที่ที่ประกอบด้วย ออกซิเจน ที่คาร์บอนตำแหน่งที่ 14 มีฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์ต่ำมาก และอนุพันธ์ O-acetyl hydroquinone มีฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์ใกล้เคียงกับสารต้นแบบที่เป็น quinone การค้นพบครั้งนี้ ส่งผลกระทบที่สำคัญยิ่งต่อวงการวิทยาศาสตร์ของไทย โดยเป็นการเปิดโอกาสให้เกิดความร่วมมือในการวิจัยด้านต่างๆ เพื่อพัฒนาสารในกลุ่ม renieramycins เป็นสารต้านมะเร็งชนิดแรก ที่ได้จากทรัพยากรธรรมชาติในทะเลไทย