Effect of some herbal drinks on the mutagenicity of nitrite treated menstrual regulatory and haematinic traditional preparations using Ames test - Atcharaporn Limprasertkul (Chulalongkorn University, 2002)
การทดลองนำยาสตรีแผนโบราณ 2 ชนิดมาทำปฏิกิริยากับไนไตรทในสภาวะที่เป็นกรด (ความเป็นกรดเป็นด่าง 3-3.5) พบว่าแสดงฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์ต่อเชื้อ Salmonella typhimurium สายพันธุ์ TA98 และ TA100 ในวิธีเอมส์ โดยไม่ต้องมีระบบกระตุ้นการก่อกลายพันธุ จึงได้นำน้ำสมุนไพร 6 ชนิด ได้แก่ กระเจี๊ยบ เก๊กฮวย คำฝอย ใบหม่อน มะตูม และบัวบก มาทดสอบต้านฤทธิ์ ก่อกลายพันธุ์ของยาสตรีแผนโบราณทั้ง 2 ชนิดหลังทำปฏิกิริยากับไนไตรท จากการศึกษาผลของน้ำสมุนไพร 6 ชนิด ต่อยาสตรีแผนโบราณ 2 ชนิดหลังทำปฏิกิริยากับไนไตรทต่อเชื้อ Salmonella typhimurium สายพันธุ์ TA98 และ TA100 พบว่าน้ำสมุนไพรทั้ง 6 ชนิดไม่สามารถยับยั้งฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์ของยาสตรีแผนโบราณหลังทำปฏิกิริยากับไนไตรทได้ นอกจากนี้ยังพบว่ามีน้ำสมุนไพร 4 ชนิดที่เสริมฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์ของยานี้หลังทำปฏิกิริยากับไนไตรท ได้แก่ เก๊กฮวย คำฝอย มะตูม และ บัวบก โดยน้ำสมุนไพรจะมีผลต่อยาชนิดที่ 2 มากกว่ายาชนิดที่ 1 และมีผลเพิ่มฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์ต่อเชื้อ Salmonella typhimurium TA98 มากกว่า TA100 ซึ่งสมมติฐานที่เป็นไปได้อาจเกิดเนื่องจากการมีสารที่มีคุณสมบัติเป็น reductant ในน้ำสมุนไพร ยิ่งไปกว่านั้นควรศึกษาผลของน้ำสมุนไพรต่อเอนไซม์ nitroreductase และ O-acetyltransferase ซึ่งเชื่อว่ามีความเกี่ยวข้องกับกระบวนการก่อกลายพันธุ์ ในเชื้อ Salmonella typhimurium ต่อไป ดังนั้นแนวทางป้องกันฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์ของยาสตรีแผนโบราณหลังทำปฏิกิริยากับไนไตรท คือ หลีกเลี่ยงการรับประทานยาสตรีแผนโบราณพร้อมอาหารที่มีไนไตรท