α-glucosidase inhibitors from java tea Orthosiphon aristatus Miq - Doungkamon Toumsuk (Chulalongkorn University, 2014)
โรคเบาหวานเป็นโรคที่เกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของระบบการดูดซึมกลูโคสในกระแสเลือด โรคเบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากการที่ร่ายกายไม่ตอบสนองต่ออินซูลินหรือการหลั่งอินซูลินที่ลดลง การรักษาเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างมีประสิทธิภาพจำเป็นที่จะต้องลดระดับกลูโคสโดยการยับยั้งการทำงานของเอมไซม์แอลฟากลูโคสซิเดสจากลำไส้เล็ก Java tea Orthosiphon aristatus (Blume) Miq. หรือชื่อในภาษาไทยเรียกว่าหญ้าหนวดแมว เนืองจากมีรายงานว่าสามารถยับยั้งภาวะน้ำตาลในเลือดสูงในสัตว์ทดลอง ในงานวิจัยนี้เราได้เตรียมสารสกัดจากใบและกิ่งของหญ้าหนวดแมว โดยใช้วิธีที่แตกต่างกัน 2 วิธี คือ การสกัดแบบยาต้มและการสกัดแบบหมักแช่ เพื่อทำการคัดเลือกหาประสิทธิภาพการยับยั้งแอลฟากลูโคสซิเดสที่ดีที่สุด ผลการทดลองได้ชี้ชัดว่าสารสกัดจากใบที่เตรียมโดยการต้มด้วยน้ำร้อนสามารถยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ได้อย่างมีศักยภาพมากขึ้น การแยกสารสกัดน้ำจากของใบโดยผลการทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพชี้นำ สามารถแยกสารได้ 4 ชนิด คือ methyl caffeate (1), 3,4-dihydroxy benzaldehyde (2), methyl rosmarinate (3) และ rosmarinic acid (4) ซึ่งสารที่แยกได้เหล่านี้สามารถยังยั้งเอนไซม์ maltase และ sucrase ที่ค่า IC50 ในช่วงระหว่าง 0.061-0.738 mM ซึ่งมีประสิทธิภาพมากกว่าacarbose ซึ่งใช้เป็นสารมาตรฐานในการเปรียบเทียบ นอกจากนี้การศึกษาจลนพลศาสตร์ของสารยังพบว่า methyl rosmarinate และ rosmarinic acid สามารถยับยั้งเอนไซม์ maltase แบบ mixed-type ขณะที่เอนไซม์ sucrase ถูกยับยั้งแบบ mixed-type และแบบ competitive