INFLUENCE OF HEAT TO SILKY-MINERAL INCLUSION IN SAPPHIRE FROM CHANGWAT CHANTHABURI - Tasnara Sripoonjan (Chulalongkorn University, 2013)
พลอยแซปไฟร์ทึบแสงสีน้ำตาลเป็นพลอยที่มีความต้องการในตลาดที่ต่ำ พลอยสีทึบเหล่านี้มีอิทธิพลมาจากมลทินแร่เส้นไหมจำนวนมากในเนื้อพลอย ซึ่งแร่เส้นไหมเหล่านี้สามารถสร้างปรากฏการณ์พิเศษสตาร์ในพลอยแซปไฟร์สาแหรก การศึกษานี้เลือกใช้ตัวอย่างแซปไฟร์ที่มีมลทินแร่เส้นไหมมากจากแหล่งบางกะจะ จังหวัดจันทบุรี ตัวอย่างถูกแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่มลทินแร่เส้นไหมน้อย กลุ่มที่มีมลทินแร่เส้นไหมปานกลางและกลุ่มที่มีมลทินแร่เส้นไหมมาก จากการศึกษาแซปไฟร์ที่มีมลทินแร่เส้นไหมมาก ด้วยกล้องจุลทรรศน์อัญมณี พบมลทินแร่เส้นไหมหนาแน่นมากในตัวอย่างจากกลุ่มที่มีมลทินแร่เส้นไหมปานกลางและกลุ่มที่มีมลทินแร่เส้นไหมมาก การศึกษาชนิดของมลทินแร่เส้นไหมด้วยเทคนิครามานสเปกโทรสโกปี และองค์ประกอบทางเคมีด้วยเทคนิคอีพีเอ็มเอ ทั้งสองเทคนิคบ่งชี้ว่าแร่เส้นไหมดังกล่าวเป็นแร่ฮีมาไทต์ ภายหลังการนำตัวอย่างไปเผาปรับปรุงคุณภาพที่อุณหภูมิ 1650 องศาเซลเซียสเป็นเวลา 3 ชั่วโมง พบว่าตัวอย่างมีความใสสะอาดขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ลักษณะเนื้อในบริเวณที่มีเส้นไหมจำนวนมาก จากสีเทา-น้ำตาลเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินชัดเจน พบว่าแถบการดูดกลืนแสงในช่วงเหนือม่วง-มองเห็น-ใต้แดงใกล้ที่ตำแหน่งประมาณ 900 นาโนเมตรซึ่งเกี่ยวข้องกับการเกิดสีน้ำเงินอันเนื่องมาจาก Fe2+/Fe3+ IVCT แสดงการดูดกลืนอย่างรุนแรง บ่งชี้การเปลี่ยนแปลงของสีหลังจากการเผา