Species diversity, distribution and habitat relationships of terrestrial snails on the Phu Phan mountain range of Norteastern Thailand - Chanidaporn Tumpeesuwan (Chulalongkorn University, 2007)
การศึกษาความหลากชนิด การกระจาย และความสัมพันธ์กับที่อยู่อาศัยของหอยทากบกบนเทือกเขาภูพาน พบหอยทากบก 2 ชั้นย่อย 15 วงศ์ 22 สกุล และ 26 ชนิด และมี 1 ชนิดที่เป็นสกุลใหม่ และชนิดใหม่ของโลกคือ Phuphania globosa มี 3 วงศ์ที่เป็นวงศ์เด่นคือ Cyclophoridae (3 ชนิด), Ariophantidae (4 ชนิด) และ Camaenidae (5 ชนิด) พบหอยทาก 9 ชนิดในป่าทั้ง 3 ชนิดคือ ป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง ได้แก่หอยทากบกชนิด Cyclophorus consociatus, Cyclotus (Siphonocyclotus) hinlapensis, Quantula weinkauffiana, Phuphania globosa, Megaustenia siamensis, Hemiplecta distincta, Sarika resplendens, Amphidromus (Amphidromus) givenchyi และ Pseudobuliminus (Giardia) siamensis หอยทาก 4 ชนิดได้แก่ Amphidromus (Syndromus) zebrinus, Thaitropis sp., Semperula sp. และ Achatina (Lissachatina) fulica. พบทั้งในป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ หอยทาก 3 ชนิดได้แก่ Cyclophorus sp., Prosopeas sp., และ Hemiplecta danae มีการกระจายทั้งในป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง หอยทาก 3 ชนิดได้แก่ Chloritis (Trichochloritis) tenella, Ganesella (Ganesella) capitium และ Trochomorpha sp. มีการกระจายเฉพาะในป่าเต็งรัง และหอยทาก 7 ชนิดได้แก่ Pupina sp., A. (A.) schomburgki dextrochlorus, Vitrinopsis sp., Parmarion martensi, Durgella sp., Cryptozona siamensis, และ Oxychilus sp. พบเฉพาะในป่าเบญจพรรณ การเก็บตัวอย่างจาก 180 พื้นที่ศึกษาพบหอยทากบก 26 ชนิด มีค่าเฉลี่ย 5.59+-2.78 ชนิดต่อ 1 พื้นที่ศึกษา (100 x 100 m) และมีค่าเฉลี่ย 76.57+-33.60 ตัวต่อ 1 พื้นที่ศึกษา ค่าดัชนีความหลากหลายสูงสุดพบในป่าเบญจพรรณ (1.6566) รองลงมาคือป่าดิบแล้ง (1.5600) และค่าดัชนีความหลากหลายต่ำสุดพบในป่าเต็งรัง (1.3838) ค่าความชุกชุมของหอยทากบกพบสูงสุดในป่าดิบแล้ง (81+-30) รองลงมาพบในป่าเบญจพรรณ (91+-41) และค่าความชุกชุมต่ำสุดพบในป่าเต็งรัง (61+-17) ค่าดัชนีความเหมือนของหอยทากบกมีค่าใกล้เคียงกันในป่าทั้ง 3 ชนิด ความหลากชนิดของหอยทากพบสูงสุดในป่าเบญจพรรณ (7.05+-3.34) และพบต่ำสุดในป่าเต็งรัง (4.75±1.83) ในป่าทั้ง 3 ชนิดพบว่าค่าดัชนีความเด่นมีค่าต่ำ แสดงให้เห็นว่าในป่าทั้ง 3 ชนิดไม่มีหอยทากบกที่เป็นชนิดเด่น หอยทากบกที่มีเปลือกรูปทรงแบน (h/d ratio < 1) ส่วนใหญ่พบอาศัยบริเวณพื้นดิน ยกเว้นหอยทากบกชนิด Prosopeas sp. ที่มีเปลือกทรงสูง ส่วนหอยทากบกที่มีเปลือกทรงสูงหรือทรงกรวย (h/d ratio > 1) ส่วนใหญ่พบอาศัยอยู่บนต้นไม้ หอยทากกลุ่มนี้จะมีความสูงของเปลือกมากกว่าความกว้าง รูปทรงของเปลือกหอยทากบกมีความสัมพันธ์กับความสูงของถิ่นอาศัยย่อยอย่างมีนัยสำคัญ (ค่าสัมประสิทธ์ความสัมพันธ์ 0.5817, P< 0.05)