The development of occupational health and safety management model for the informal-sector workers using a participatory approach - Aniruth Manothum (Chulalongkorn University, 2009)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและใช้รูปแบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงานของแรงงานนอกระบบโดยใช้แนวทางการมีส่วนร่วม ซึ่งประกอบด้วย 1) กระบวนการสร้าง ศักยภาพ 2) การวิเคราะห์ความเสี่ยง 3) การป้องกันและแก้ไขปัญหา และ 4) การติดตามและการสื่อสารข้อมูล การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR)กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยกลุ่มอาชีพในทุกภูมิภาคของประเทศไทย ได้แก่ กลุ่มไม้แกะสลัก และกลุ่มเซรามิค จากภาคเหนือ กลุ่มดอกไม้ประดิษฐ์ และ กลุ่มจักสานพลาสติก จากภาคกลาง กลุ่มทอผ้า และกลุ่มตัดเย็บผ้านวม จากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มบาติก และกลุ่มจักสานเตยปาหนัน จากภาคใต้ เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ การวิเคราะห์และประเมินความ เสี่ยง เครื่องมือวัดด้านสุขศาสตร์อุตสาหกรรม แบบสำรวจ แบบสอบถาม การอภิปรายแสดงความคิดเห็น การประเมินผลกระทบด้านวัฒนธรรมชุมชน และการประเมินประสิทธิผลของการนำรูปแบบดังกล่าวไป ประยุกต์ใช้ นอกจากนี้ยังได้จัดทำโปรแกรมฐานข้อมูลด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงานของแรงงานนอกระบบเพื่อเป็นประโยชน์ในการดำเนินงานของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า คะแนนเฉลี่ยของความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม ด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน และคะแนนเฉลี่ยของการปรับปรุงสภาพการปฏิบัติงาน หลังจากประยุกต์ใช้รูปแบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน มีค่าสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)ระดับความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานลดลง และสภาพแวดล้อมในการทำงานได้รับการปรับปรุงเข้าสู่มาตรฐาน ผลการประเมินด้านวัฒนธรรมชุมชนพบว่า วัฒนธรรมด้านความปลอดภัย ค่านิยม และความเชื่อในผู้นำกลุ่ม มีส่วนสนับสนุนการนำรูปแบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยฯไปประยุกต์ใช้ แต่ความแตกต่างด้านการแต่งกายและ ที่ตั้งทางภูมิภาคไม่มีผลต่อประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยฯ ค่าประสิทธิผลของการประยุกต์ใช้รูปแบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยฯในทุกกลุ่มอาชีพสูงกว่า 80% ผลการศึกษาผู้ใช้โปรแกรมฐานข้อมูลด้านอาชีวอนามัยฯ พบว่า คะแนนเฉลี่ยของความคิดเห็นด้านการใช้งานโปรแกรมอยู่ในเกณฑ์ดี (2.71+- .0.29) รูปแบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยฯ ยังได้สนับสนุนการสร้างเครือข่ายการทำงานในท้องถิ่น เพื่อนำไปสู่ความร่วมมือในการคิดค้นเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการจัดการปัญหาด้านความปลอดภัยของแต่ ละกลุ่มอาชีพ ผลการศึกษาครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการ ทำงานมีประสิทธิภาพในการจัดการปัญหาการทำงานสำหรับแรงงานนอกระบบ และสามารถนำไปขยายผล ในกลุ่มแรงงานนอกระบบอาชีพอื่น