Distribution and relation between cadmium and zinc in soils, Mae Ku floodplain, Mae Sot district, Tak province - Siriluk Janpho (Chulalongkorn University, 2005)
ระหว่างปีพ.ศ.2542-2546 สถาบันการจัดการนานานาชาติ ร่วมกับกรมวิชาการเกษตร ได้ ทำการศึกษาปริมาณแคดเมียมในเมล็ดข้าว ตะกอนดิน และดินในพื้นที่แม่ตาว อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก พบว่ามีปริมาณแคดเมียมในเมล็ดข้าว ตะกอนดิน และดินเกินค่ามาตรฐาน พื้นที่แม่ตาวจึงถูกระบุว่าเป็นพื้นที่ ที่มีการปนเปีอนของแคดเมียม แม่กุเป็นพื้นที่ที่มีอาณาเขตติดต่อกับแม่ตาว ซึ่งพื้นที่ทั้งสองตั้งอยู่ในพื้นที่ รับนาลุ่มแม่นาเมย ในบริเวณนี้พื้นที่ภูเขาสูงเป็นที่ตั้งของเหมืองสังกะสี โดยนี้าฝนจะระบายจากพื้นที่ตังกล่าว สู่พื้นที่ลุ่มน้ำย่อยแม่ตาวโดยตรง และบางส่วนจะระบายสู่ลำห้วยในพื้นที่แม่กุด้วย ตังนี้นพื้นที่แม่กุจึงเป็น พื้นที่ที่มีศักยภาพการปนเปื้อนของแคดเมียม ซึ่งข้อมูลในการศึกษาตังกล่าวมีค่อนข้างจำกัด วัตถุประสงค์ ของการศึกษานี้คือ การตรวจสอบการปนเปีอนของแคดเมียมในดินบริเวณพื้นที่ราบลุ่มของลุ่มนี้าแม่กุ และ ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างแคดเมียมและสังกะสีในดินในพื้นที่แม่กุโดยได้ทำการเล็บตัวอย่างดินโดยระบบกริด และทำการวิเคราะห์แคดเมียมและสังกะสีในดินตัวอย่าง 2 รูปแบบ คือปริมาณโลหะหนักทั้งหมด และ ปริมาณโลหะหนักในรูปที่พืชสามารถดูดซึมได้ โดยใช้เครื่องวิเคราะห์ ไอชีพี-โออีเอส (ICP-OES) ทั้งนี้พบว่า ปริมาณแคดเมียมและสังกะสี ทั้งหมดในตัวอย่าง มีค่าระหว่าง 0.42 - 101.69 และ 29.34 - 2,347.74 มก.ต่อกก. โดยมีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.93 และ 209.94 มก.ต่อกก. ตามลำดับ ปริมาณแคดเมียมทั้งหมดในดิน ส่วนใหญ่มีค่าต่ำกว่า 3 มก.ต่อกก. (75 %) และมีจำนวน 2 ตัวอย่างที่มีแคดเมียมทั้งหมดปริมาณสูงมาก (สูงกว่า 80 มก.ต่อ กก.) ซึ่งทั้งสองตัวอย่างนี้อยู่ทางด้านทิศตะวันออกของพื้นที่ศึกษา ปริมาณแคดเมียมและสังกะสีทั้งหมดในดิน มีความสัมพันธ์เชิงเส้นอย่างมีนัยสำคัญ สำหรับปริมาณแคดเมียมและสังกะสีในดินในรูปที่พืชสามารถดูดซึม ได้ มีค่าอยู่ระหว่าง 0.03 - 63.78 และ 2.04 - 1,033.92 มก.ต่อกก. โดยมีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 2.48 และ 55.46 มก.ต่อ กก. ตามลำดับ โดยอัตราส่วนระหว่าง แคดเมียมและสังกะสีในรูปที่พืชสามารถดูดซึมได้ และแคดเมียมและ สังกะสีทั้งหมด มีค่า เท่ากับ 0.4 และ 0.02 ตามลำดับ จากผลการศึกษาตังกล่าวชี้ให้เห็นว่า พื้นที่แม่กุมีการ ปนเปื้อนของแคดเมียม ซึ่งกิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์เป็นแหล่งกำเนิดที่สำคัญของการปนเปื้อนแคดเมียม โดยเฉพาะการทำเหมืองสังกะสี ซึ่งตั้งอยู่บนพื้นที่ภูเขาสูง โดยนี้าฝนซึ่งไหลมาจากพื้นที่ตังกล่าวเป็นตัวการ สำคัญในการพัดพาตะกอนดินซึ่งมีแคดเมียมเป็นองค์ประกอบจากพื้นที่สูงลงสู่ที่ราบนี้าท่วมถึง แคดเมียมใน ตะกอนจะถูกสะสมในดิน และเป็นสาเหตุของการปนเปื้อนแคดเมียมในดินที่สำคัญในพื้นที่แม่กุ