Molecuar characterization and evolution of influenza A virus (H1N1, H3N2 and H5N1) in Thailand - Kamol Suwannakarn (Chulalongkorn University, 2009)
เชื้อไข้หวัดใหญ่เป็นปัญหาทางสุขภาพที่สำคัญ และส่งผลกระทบจากการระบาดอย่างกว้างขวาง ในการศึกษาครั้งนี้ได้ศึกษา เชื้อไข้หวัดใหญ่ชนิดเอในคน สายพันธุ์ H1N1 และ H3N2 และเชื้อไข้หวัดนก สายพันธุ์ H5N1 ที่จำแนกได้ในประเทศไทย โดยการศึกษานี้แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ส่วนที่ 1 พัฒนาวิธีการตรวจเชื้อไข้หวัดใหญ่ โดยแบ่งเป็น การตรวจจำแนกชนิดเชื้อไข้หวัดชนิด A และ B และการตรวจจำแนกสายพันธุ์เชื้อไข้หวัดใหญ่ชนิด A สายพันธุ์ H1, H3 และ H5 โดยได้พัฒนาทำให้ได้เทคนิคที่มีความไว ความจำเพาะ และความถูกต้องสูง การศึกษาส่วนที่ 2 ได้ศึกษาวิวัฒนาการเชิงโมเลกุลของเชื้อไข้หวัดใหญ่ในคนและไข้หวัดนก โดยถอดรหัสพันธุกรรมของเชื้อไข้หวัดใหญ่ในคนตามฤดูกาลที่พบในประเทศไทยในปี 2549 ถึง 2551 สายพันธุ์ H1N1 (5 ตัวอย่าง) และ H3N2 (13 ตัวอย่าง) โดยผลการวิเคราะห์ด้วย Phylogenetic analysis พบว่า HA และ NA ยีน สามารถจำแนกได้เป็นฤดูกาลการระบาด และมีความใกล้เคียงกับเชื้อไข้หวัดใหญ่ในวัคซีนที่แนะนำโดยองค์การอนามัยโลก และได้ศึกษาในส่วนของ Antigenic sites, N-linked glycosylation pattern และ selection pressure สำหรับผลการศึกษาวิวัฒนาการของเชื้อไข้หวัดนกสายพันธุ์ H5N1 ที่พบในประเทศไทย ระหว่างปี 2547 ถึง ปี 2551 พบว่า Phylogenetic analysis ของไวรัสที่อยู่ใน clade 1 นั้นสามารถจำแนกออกได้เป็น 3 lineage ได้แก่ CUK2-like, PC168-like และ PC170-like virus ในปี 2551 พบไวรัสที่เกิดการแลกเปลี่ยนสารพันธุกรรมกัน 2 lineage ระหว่าง PC-168-like และ PC170-like virus ซึ่งพบที่บริเวณภาคเหนือตอนล่าง และพบในบริเวณภาคกลางตอนบน นอกจากนี้ ปี 2551 ยังคงพบ CUK2-like virus บริเวณภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางตอนบนอีกด้วย ค่า substitution rate ของไวรัสใน clade 1 ที่พบในประเทศไทยนั้นพบว่ามีค่าที่ค่อนข้างต่ำ การศึกษาในส่วนสุดท้าย ส่วนที่ 3 นั้น ได้ศึกษา viral quasispecies ของเชื้อไข้หวัดนก สายพันธุ์ H5N1 ในเสือ ซึ่งได้พบว่ามี quasispecies ใน PB2 protein ที่กรดอะมิโนตำแหน่ง 627 ด้วยวิธี clonal sequencing โดยพบ quasispecies ระหว่างกรดอะมิโน lysine และ glutamic acid ที่ตำแหน่งนี้ และพบเฉพาะที่บริเวณหลอดลมของเสือเพียงแค่ตัวเดียวเท่านั้น ในส่วนการศึกษา viral genome quesispecies โดยการใช้เทคโนโลยี high resolution sequencing นั้นยังจำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติมต่อไป