BIẾN ĐỔI KHUÔN MẪU TÌNH YÊU VÀ XUẤT HIỆN SỐNG CHUNG TRƯỚC HÔN NHÂN TRONG THANH NIÊN SỐNG XA NHÀ HIỆN NAY 1 - Nguyễn, Đức Chiện (ĐHQGHN, 2015)
Dựa vào nguồn tư liệu nghiên cứu và báo chí gần đây, bài viết đề cập đến sự biến đổi khuôn mẫu tình yêu và xuất hiện sống chung trước hôn nhân trong thanh niên sống xa nhà hiện nay. Qua các tư liệu nghiên cứu, bài viết sẽ phác họa quá trình chuyển đổi khuôn mẫu tình yêu ở khu vực đồng bằng sông Hồng qua ba thời kỳ: 1) Từ thế kỷ XIX đến 1945: về mặt chính trị, đây là thời kỳ của Nhà nước theo chế độ thực dân, phong kiến. Có thể gọi đây là thời kỳ mà tình yêu và hôn nhân được thực hiện theo khuôn mẫu cổ truyền đã được định hình từ rất lâu trong lịch sử. Các học giả như Phan Kế Bính, Nguyễn Văn Huyên, Toan Ánh đã nói nhiều đến khuôn mẫu này. 2)Thời kỳ 1945 đến 1985: đây là thời kỳ Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra đời, dựa trên một nguyên lý hoàn toàn mới mẻ, đó là nhà nước dân chủ nhân dân. Những sự kiện lớn của thời kỳ này là: Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến chống Pháp và Mỹ, xây dựng chủ nghĩa xã hội với phong trào hợp tác hóa diễn ra mạnh mẽ ở miền Bắc. Do sự tác động của những sự kiện chính trị - xã hội lớn lao nên khuôn mẫu tình yêu có những biến đổi rất cơ bản. 3) Thời Đổi mới từ 1986 đến nay: Việt Nam tiến hành sự nghiệp Đổi mới đất nước, những sự kiện nổi bật của thời kỳ này là đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Bên cạnh đó, quá trình toàn cầu hóa cũng có tác động mạnh mẽ đến mọi mặt trong đời sống của các tầng lớp xã hội, trong đó có quan hệ tình yêu, hôn nhân của giới trẻ. Biểu hiện nổi bật là quan hệ sống chung trước hôn nhân của nhóm thanh niên công nhân, sinh viên sống học tập và làm việc tại các thành phố lớn ở Việt Nam. Qua việc trình bày biến đổi quan hệ tình yêu ở đồng bằng sông Hồng qua các thời kỳ và sự xuất hiện sống chung trước hôn nhân trong giới trẻ hiện nay, bài viết cũng đưa ra một số nhận xét, bàn luận về cơ hội và thách thức đang đặt ra đối với gia đình và xã hội Việt Nam hiện nay.