Quá trình địa chất - Phạm, Văn Tỵ (H. : ĐHQGHN, 2017)
Quá trình địa chất (QTĐC) là sự vận động, làm biến đổi cấu trúc (CT), tính chất (TC) của thạch quyển (TQ)/môi trường địa chất (MTĐC), do tương tác (TT) giữa các tổ chức vật chất (TCVC) địa chất gây ra. Sự tiếp nối liên tiếp các TT tạo ra quá trình (QT).QTĐC thể hiện sự tiến hóa của TQ.Có các mức TT khác nhau ứng với các mức TCVC.Các vật thể luôn trao đổi khối- năng lượng với nhau thông qua TT của các trường vật lý của các thể vật chất (thể địa chất).Có các nguồn và dạng năng lượng khác nhau cho QTĐC.Các tính thông tin, tổ chức, phản entropi là các tính chất quan trọng của QTĐC.Nó là hệ thống (HT) của các hợp phần TT ở các mức khác nhau.Phân biệt QTĐC ngoại sinh và nội sinh.Có sự cộng sinh (CS) các QTĐC.CT của QTĐC ở một đẳng cấp là CS của các QT ở cùng mức thấp hơn tạo ra.Sự phân bố các QTĐC trong không gian (KG) TQ/MTĐC có tính đới. QTĐC là hệ thống động các chỉ tiêu trạng thái (TTh) của địa hệ (ĐH), có thể thiết lập hàm TTh của ĐH và đưa ra ở dạng đồ thị, từ đó phân biệt khái niệm hiện tượng và quá trình, xác định giai đoạn của QT và KG TTh. Trên cơ sở này cho khả năng xây dựng phương pháp dự báo sự vận động của các ĐH phức tạp.