Nghiên cứu Nhân chủng học: Những người Xá ở Tây Bắc (tiếp theo) - Nguyễn, Đình Khoa (Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, 2020)
Vùng Tây Bắc (ngày xưa có thể rộng hơn rất nhiều) thời nguyên thủy vốn đã là bản địa của một số bộ lạc là tổ tiên của các dân tộc hiện nay. Càng về sau các bộ lạc bản địa lại có sự phân hóa, hội nhập, có thể đồng hóa… với các tộc người khác di cư từ các cùng thuộc nước Đại Lí, nước Nam Việt hoặc xa hơn từ Bắc Bộ tràn xuống. Họ là chủ nhân lâu đời của vùng đất Tây Bắc ngày nay. Tuy có sự cộng cư lâu dài nhưng ngoài một số đặc điểm văn hóa chung (do bị chi phối bởi điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội… của nơi sinh sống qua thời gian rất dài) các tộc người nơi đây vẫn bảo tồn được những sắc thái văn hóa đặc thù của dân tộc mình.