Nhật Bản mở cửa-Phân tích nội dung các bản "Hiệp ước bất bình đẳng" do Mạc Phủ Edo ký với phương Tây - Nguyễn, Văn Kim (Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, 2020)
Nhìn lại toàn bộ diễn biến chính trị ở Nhật Bản thời gian đó trong bài viết, thấy rằng quyết định mở cưa với phương Tây của chính quyền Edo là một cố gắng cuối cùng nhằm tiếp tục giữ thế chủ động về ngoại giao. Tuy nhiên, sự nhan nhượng đó của chính quyền phong kiến đã đẩy đời sống chính trị, xã hội ở Nhật Bản đến một thực trạng vô cùng phức tạp nhưng Nhật Bản không còn sự lựa chọn nào khác vì nó chưa đủ mạnh để chống lại phương Tây. Một thời đại mới trong lịch sử quan hệ quốc tế của Nhật Bản đã được mở ra từ sau bản hiệp ước này.