Tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ và nghiên cứu tính chất của chúng - Nguyễn, Anh Tuấn (Đại học Quốc gia Hà Nội, 2016)
Zeolit thuộc nhóm vật liệu vi xốp được phát hiện vào năm 1756 bởi Cronstedt, một nhà khoa học người Thụy Điển. Thuật ngữ rây phân tử được McBain đề xuất năm 1932 khi ông nhận thấy chabazit, một loại zeolit, có tính chất hấp phụ chọn lọc các phân tử nhỏ có kích thước dưới 5Å.Với tính chất đặc biệt này nên sau đó các zeolit được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng rộng rãi trong nhi ều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong công nghiệp hoá dầu. Hiê ̣ n nay , zeolit con đươc ưng dung trong nông nghiêp đê ̉giai quyê t vân đê ̀gây ô nhiễm do rac thai trong nông nghiêp, cụ thể là rác thải do rơm rạ và trấu. Mỗi năm Việt Nam sản xuất trên 40 triệu tấn lúa. Nông dân có tập quán canh tác lúa hai đến ba vụ trong năm vì vậy nếu trung bình một tấn lúa cho ra 1 - 1,2 tấn rơm rạ thì với sản lượng lúa hiện nay, ước tính lượng rơm rạ thải ra có thể lên đến 40 - 46 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, vấn đề xử lý rơm rạ sau mỗi vụ thu hoạch lúa trên thư ̣ c tế lại chưa có cách làm hiệu quả. Hiên nay cac hô ̣dân thương đôt rơm ra ̣ ngoai đồng ruông . Kết quả nghiên cứu cho thấy lượng khí thải CO2 phát thải vào môi trường do đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng là lớn nhất, từ 1,2 đến 4,7 triệu tấn/năm nếu tỷ lệ rơm rạ đốt trong kho ảng từ 20-80%. Lượng phát thải các loại khí th ải khác như CH4 sẽ là 1,0 - 3,9 ngàn tấn/năm, CO là 28,3- 113,2 ngàn tấn/năm... Lượng khí nhà kính phát thải vào môi trư ờng do đốt rơm r ạ vùng đồng bằng sông Hồng có thể gây thiệt h ại v ề môi trường tương đương từ 19,05-200,3 triệu USD/năm, tùy thuộc vào tỷ lệ đốt rơm r ạ (20-80%) và tùy thuộc vào sự biến động giá mua bán quy ền phát thải CO2 trên thị trường thế giới. Với mục đích hướng nghiên cứu vào lĩnh vực tổng hợp và khảo sát tính chất của zeolit từ nguyên liệu tự nhiên và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do rơm rạ, trong đề tài này chúng tôi đã tiến hành tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ và nghiên cứu tính chất của chúng.