Mga pagtugong isinagawa ng mga sentrong pangwika sa panahon ng pandemyang COVID-19 - Saludes, Alexandra Isabel C. (Animo Repository, 2023)
Bilang multilinggwal na bansa, isa ang Pilipinas sa mga bansang humarap sa suliranin ng misimpormasyon tungkol sa kalusugan sa pandemyang COVID-19. Upang labanan ito, nabuo ang mga volunteer group tulad ng Language Warriors PH (LWPH) at FightCOVID19 Volunteers PH na nagpabilis sa pagkalat ng tamang impormasyon tungkol sa virus. May mga sentrong pangwika na nabuo sa panahon ng pandemya tulad ng PUP Sentro sa Pagsasalin. Naging tuon naman ng mga sentrong pangwika na nandiyan na bago pa ang pandemya ang krisis pangkalusugan. Inilahad sa pananaliksik na ito kung paano nagbayanihan ang mga nabanggit na sentro ng pagsasalin at samahang pangwika upang tumugon sa pandemyang COVID-19 noong 2020 hanggang 2022. Sa kasalukuyan, pahapyaw pa lamang nababanggit ang ilan sa mga inisyatibang pagsasalin ng mga volunteer group sa mga pananaliksik ng mga iskolar sa pampublikong kalusugan, wika at pagsasalin tulad nina Dreisbach & Mendoza-Dreisbach at Sison-Buban. Sa pananaliksik na ito, pinalalim ang pagtalakay tungkol sa nasimulang pagsisikap ng mga sentro ng pagsasalin. Nakipagpanayam ang mananaliksik sa mga tumayong direktor ng LWPH, UPD Sentro ng Wikang Filipino, PUP Sentro sa Pagsasalin, at UST Sentro sa Salin at Araling Salin noong pandemya. Sininop ang mga dokumentong patunay sa mga pahayag ng mga kinapanayam. Ginamit na gabay sa pagsusuri ang apat na dimensyong hango sa apat na “A” nina Piller et al.: (1) Andiyan (Availability), (2) Akses (Accessibility), (3) Ayon (Acceptability), at (4) Angkop (Adaptability). Ilan sa mga kinaharap na hamon ng mga tagasalin ang kakapusan sa bilang ng yamang-tao at pangangalaga sa kanilang kalusugan, dagsa at dami ng request at materyal na kailangang maisalin sa Filipino at mga katutubong wika, limitasyon sa panahon, at kakapusan ng kasanayan sa teknikal na pagsasalin. Sa kabila nito, nananatili pa ring totoo ang pangangailangan sa pagsasalin ng napapanahong impormasyon sa Pilipinas. Nararapat ito gawing opisyal na bahagi ng paghahanda at pagresponde sa krisis tulad ng pandemya dahil malaki ang maiaambag nito sa pagpapababa ng vulnerability at pagpapataas sa resilience ng mga pamayanan. Malaki rin ang magiging kontribusyon nito sa propesyonalisasyon at institusyonalisasyon ng pagsasalin sa bansa. Susing-salita: komunikasyong pangkrisis, pagsasalin, serbisyong pangwika, volunteer